IMG_6662

Iedereen heeft er wel van gehoord: cultuurschok. Zuid-Sudan is zo anders dan Nederland. Toch hadden Willem en ik er vaak andersom (als we weer teruggingen naar Nederland) meer last van dan toen we naar Zuid-Sudan gingen. Een cultuurschok houdt meer in dan alleen maar een ander soort ‘huis’ of ander ‘eten’. Maar op de een of andere manier is de voorbereiding op ons leven in deze andere cultuur voor ons gemakkelijker dan na een tijd terugkomen in je eigen cultuur. De voorbereiding is anders.

En hoewel we ook genoeg overeenkomsten zien met ons leventje in Nederland (daarover misschien in een volgende blog meer) – zien we ook grote verschillen. Een aantal van die verschillen delen we graag:

Groeten / Hallo

Het groeten van elkaar is in Zuid-Sudan erg belangrijk. Misschien wel een van de belangrijkste dingen om te doen. Een ‘hoe gaat het’ / ‘tamam’ met een handdruk is het minste wat daarin wordt verwacht. De overheid heeft gezegd dat ze geen handen meer schudden in verband met Ebola in Afrika. Nou… ik kan je vertellen dat zou in Nederland makkelijker zijn, maar hier is ‘t makkelijker gezegd dan gedaan! Gelukkig is Afrika groot en is Ebola nog een enorm eind bij Zuid-Sudan vandaan.

Tijd

Tijd is hier een totaal ander begrip dan dat ‘t in Nederland is. Wij zeggen vaak: ‘tijd is geld’ en ‘er is geen tijd te verliezen’ en ‘wat een verspilling van mijn tijd’. Te laat verschijnen op een bespreking wordt dan ook als zeer negatief en onbeleefd gezien in onze cultuur. Wij functioneren op tijd. Hier in Zuid-Sudan geloven ze dat tijd niet te ‘beheersen’ is en dat je flexibel moet zijn. Pas als het ene evenement afgelopen is, dan begin je aan het volgende, onafhankelijk van wat de klok zegt :-). Tien uur kan dan ook prima elf uur zijn… aan de andere kant zal er dus ook nooit gezeur zijn als je een keer ‘te laat’ bent!

Eten met je rechterhand

Tsja, dat kregen we gelukkig al te horen tijdens de training (ROC) met Medair omdat deze regel in veel van de landen waar Medair werkt het geval is. De rechterhand is voor het eten van voedsel, de linkerhand wordt gebruikt voor de dingen die na afloop gebeuren (toilet). Dus als je in gezelschap eet (en vaak in restaurants wanneer je het eten deelt van een grote plaat); zorg ervoor dat je dit eten niet met je linkerhand aanraakt (best handig voor links-handige Willem…).

Some good food was shared during the celebrations opening new water system Batil Refugee Camp Maban - © Medair  Wendy van Amerongen (18a)

Delen

Het is hier heel normaal dat je dingen van elkaar kunt gebruiken zonder dat je elkaar daar naar vraagt. Je ‘deelt’ gewoon. Dat is logisch. Ik vond het best apart toen ik ineens allemaal lange zwarte haren in mijn kam vond… :-)… Dit betekent overigens wel dat het kleine beetje wat ze soms hebben, toch nog gedeeld wordt en daar kan ik een hoop van leren!

Luiers

Nu mijn broers beiden met hun kids ‘in de luiers’ zitten en mijn schoonzus er net ‘uit’ is, vond ik dit wel een toepasselijke vergelijking toen ik met mijn schoonzus sprak. Want hoe gaat dat eigenlijk hier? Ten eerste zijn ‘luiers’ hier nauwelijks te verkrijgen – misschien in de luxe expat-zaken in Juba – maar verder heb ik ze nog niet gezien. Kinderen doen het van jongs af aan (kleine baby’s) gewoon in de doeken waarin ze gewikkeld zijn, of als ze bloot zijn op de mat waarop ze liggen. Moeders zijn vaak in de weer met schoonmaken, zeker als de kleine diarree heeft… En als ze wat groter zijn, dan wordt ze geleerd het buiten te doen en in de families die hygiene training hebben gehad, om een kuil te graven en het daar in te doen en dan te bedekken. En voor de heel luxe families die hier over een latrine beschikken… ja, daar kunnen de kinderen leren de latrine te gebruiken….

IMG_4829

Wat zie je er goed uit!

Ook dit heeft een hele andere betekenis dan in Nederland. Tenminste… ik heb nu geleerd dat ik me niet zo happy voel als ze dat hier tegen me zeggen… :-).  Dit betekent namelijk dat je kilos bent aangekomen!

Respecteren van ouderen

De Zuid-Sudanese culturele waarden zijn gebaseerd op het verleden en de toekomst. Ouderen worden enorm gerespecteerd. Hier moeten wij in vergaderingen dus ook enorm rekening mee houden. Soms betekent dit een vergadering onder een boom van uren. Want je laat de stamoudste het woord doen en hem de vragen stellen. Meestal worden zij ook als eerste bediend bij een maaltijd of distributie.

SDS155 - WENDY VAN AMERONGEN - MECH - 14 - NFI distribution in Chotbora IMG_5988

Telefoon

Als je hier de eerste keer aan komt en locale mensen belt, dan opent er een nieuwe wereld voorje. De persoon aan de andere kant van de lijn lijkt nooit te weten wanneer de conversatie begint en gaat maar door met ‘hallo zeggen’ op verschillende manieren, daarnaast zal hij/zij zichzelf nooit introduceren en lijkt het alsof hij denkt dat je gewoon face-to-face met elkaar staat.

Alien registration

Het is maar goed dat Medair een afdeling personeelszaken heeft, want over de ‘alien registration’ lees je alleen een klein A4-tje als je binnen komt. Hier staat dat je je binnen 3 dagen moet melden bij het kantoor voor immigratie voor deze registratie.  Of je er nu maar een paar dagen bent of langer, je moet je melden. Als je dit niet doet, dan worden er hoge boetes gevraagd. Deze regel is ‘ineens’ ingevoerd en wordt nergens duidelijk aangegeven.

Zomer/Wintertijd

In Zuid-Sudan is er weinig tijd verschil met Nederland, maar ze kennen geen zomer- en wintertijd. In zomertijd is er een uur tijdverschil en in de winter is er twee uur tijdverschil met Nederland (het is hier later).

Geiten knuffelen

Hier in Zuid-Sudan zijn mensen niet echt ‘huisdieren’ gewend, of in ieder geval niet op de manier zoals wij dat kennen. Geiten knuffelen is dan ook een hele bijzondere bezienswaardigheid! Alhoewel… dit in Nederland misschien ook niet helemaal normaal is! 🙂

Aantrekkingskracht

Ik hoef jullie niet te vertellen wat mannen in Nederland aantrekkelijk vinden aan vrouwen, maar geloof me.. die logica geldt niet voor elke man. In Zuid-Sudan kunnen mannen de kuiten van een vrouw of de tanden (helemaal als ze erg naar voren staan) erg aantrekkelijk vinden!

Tijd / ruimte voor jezelf

Stel je voor… je zit in een lege bus en iemand komt binnen en gaat precies naast jou zitten! Of Willem en ik willen even alleen zijn en lopen naar de rivier, binnen de kortste keren hebben we gezelschap! Ze vinden het ‘zielig’ als je alleen bent en delen hun tijd graag met je.

Dit is nog maar een klein beetje van de verschillen die we zien… maar voor nu wel weer even genoeg.

Over het algemeen en helemaal als je in afgelegen dorpjes komt (waar de cultuur nog niet vermengd is met de westerse) kan ik je zeggen dat Afrikanen enorme bewogen en gastvrije mensen zijn die graag goed voor je zorgen en daar ook echt een ‘extra mile’ in gaan. De meeste verschillen komen uiteindelijk neer op het tonen van respect en dat is een prachtige waarde!

9 replies
  1. Willem
    Willem says:

    En dan hebben we nog niet eens gesproken over de temperatuurverschillen, het altijd vroeg donker zijn, het regen- en warme seizoen, de stoep die permanent niet aanwezig is, het huis wat permanenent beveiligd wordt door bewakers en ramen met tralies ervoor, het eten (heeeel groot verschil), het drinken/douchen.., toiletpapier en toiletten? omgang met familie en nog veeeel meer.. Happy days 🙂

  2. Leni van der Meulen
    Leni van der Meulen says:

    Wat mooi Wendy, bedankt! Ik kan me zo voorstellen dat alleen dat gebrek aan samen of zelfs alleen zijn soms wat moeite geeft, meer het dan niet kunnen aangeven dat je graag even alleen wilt zijn. Want het is natuurlijk wel zo dat in onze vereenzaamde westerse maatschappij er meer mensen snakken naar gemiste betrokkenheid dan naar alleen zijn. Ik je ‘huisje’ kunnen jullie je ook niet samen terugtrekken? 🙂 Dan wordt het dus ‘nachts alleen de berg op’ 🙂 liefs.

  3. Leni van der Meulen
    Leni van der Meulen says:

    Wat mooi Wendy, bedankt! Ik kan me zo voorstellen dat alleen dat gebrek aan samen of zelfs alleen zijn soms wat moeite geeft, meer het dan niet kunnen aangeven dat je graag even alleen wilt zijn. Want het is natuurlijk wel zo dat in onze vereenzaamde westerse maatschappij er meer mensen snakken naar gemiste betrokkenheid dan naar alleen zijn. Ik je ‘huisje’ kunnen jullie je ook niet samen terugtrekken? 🙂 Dan wordt het dus ‘nachts alleen de berg op’ 🙂 liefs.

  4. Corry Zantema
    Corry Zantema says:

    Lieve Wendy en Willem, Jullie verhaal over de verschillen is voor ons nu erg herkenbaar. In Oeganda is het net zo. De mensen willen ook daar alles met je delen, ook al hebben ze heel weinig. Daar kunnen wij ook heel veel van leren! Veel sterkte en moed gewenst voor jullie mooie werk!

  5. Corry Zantema
    Corry Zantema says:

    Lieve Wendy en Willem, Jullie verhaal over de verschillen is voor ons nu erg herkenbaar. In Oeganda is het net zo. De mensen willen ook daar alles met je delen, ook al hebben ze heel weinig. Daar kunnen wij ook heel veel van leren! Veel sterkte en moed gewenst voor jullie mooie werk!

  6. Paul Postema
    Paul Postema says:

    “Wat zie je er toch gezond uit!!!” roept hopelijk nu toch geen negatieve associaties bij je op? 🙂

    Met de uitwisselbare communicatiegroeten, Paul.

  7. Paul Postema
    Paul Postema says:

    “Wat zie je er toch gezond uit!!!” roept hopelijk nu toch geen negatieve associaties bij je op? 🙂

    Met de uitwisselbare communicatiegroeten, Paul.

  8. Gerbranda
    Gerbranda says:

    Leuke blog zus! Word blij van de foto met jou en de 2 geitjes. Zijn dat Billy en Bessy?:-)Vind het erg mooi dat ouderen veel respect krijgen in zuid soedan, dat mis ik echt in nederland! Respect voor de moeders die zonder alle billendoekjes, schoonmaakmiddelen, wasmachine, stromend water en luiers hun kinderen moeten verzorgen!Ik zou het liefst luiers komen uitdelen en nog veel meer…

  9. Gerbranda
    Gerbranda says:

    Leuke blog zus! Word blij van de foto met jou en de 2 geitjes. Zijn dat Billy en Bessy?:-)Vind het erg mooi dat ouderen veel respect krijgen in zuid soedan, dat mis ik echt in nederland! Respect voor de moeders die zonder alle billendoekjes, schoonmaakmiddelen, wasmachine, stromend water en luiers hun kinderen moeten verzorgen!Ik zou het liefst luiers komen uitdelen en nog veel meer…

Comments are closed.